Ryzyko wystąpienia zakrzepicy u podróżnych
Medsafe - jednostka biznesowa Ministerstwa Zdrowia Nowej Zelandii dostarcza bardzo
użytecznych informacji i zaleceń.
Definicja zakrzepicy występującej u pasażera oraz czynniki ją powodujace
Zakrzepica u pasażerów, to typ zakrzepicy (niedrożność naczyń krwionośnych spowodowana skrzepami krwi), która może wystąpić w żyłach głębokich kończyn dolnych, nawet u osób bez predyspozycji do tej choroby, ze względu na dłuższy pobyt w pozycji siedzącej podczas lotu. Zakrzepica u podróżnych jest również znana jako zakrzepica żył głębokich.
Czynniki powodujące zakrzepicę
Niska mobilność podczas rejsów długodystansowych sprzyja rozwojowi zakrzepicy żył głębokich u chorych z istniejącymi czynnikami ryzyka. Czynnikami powodującymi rozwój zakrzepicy są:
ciśnienie w udach, spowodowane przez długotrwałe siedzenie i brak aktywności ruchowej w wąskich fotelach i w ciasnych rzędach;
niska wilgotność powietrza na pokładzie może sprzyjać tworzeniu się skrzepów krwi w przypadkach, gdy pasażer nie jest wystarczająco nawodniony
Kategorie ryzyka
Kategoria 1 - niskie ryzyko
Każdy dłuższy okres siedzenia bez ruchu podczas lotów długodystansowych może
stanowić niewielkie ryzyko dla pasażerów.
Kategoria 2 - umiarkowane ryzyko
oprócz długiego czasu trwania rejsu,
ciążą lub okres po porodzie
lub przynajmniej dwa z następujących czynników:
- wiek 60 lat lub więcej
- kliniczne choroby serca
- obecność chorób układu krążenia w rodzinie / podatność na choroby żył, żylaki
- przewlekła niewydolność żylna
- doustnych środków antykoncepcyjnych (w postaci tabletek) / po menopauzie,
hormonalna terapia zastępcza
- nadwaga (BMI>30)
- odwodnienie
Kategoria 3 - wysokie ryzyko
oprócz długiego czasu trwania rejsu,
- predyspozycja do zakrzepicy żylnej
- nowotwory złośliwe i inne poważne choroby tego typu
- urazy nogi, które wymagają unieruchomienia kończyny
- osoby mające za soba operację (wysokie ryzyko wystąpienia zakrzepicy)
Środki zaradcze dla każdej kategorii
Kategoria 1 - małe ryzyko
Ogólne środki:
- ćwiczenia - rozluźnij nogi i często zmieniaj pozycje (np. ćwiczenia typu "nożyce" lub inne)
- ćwiczenia rozciagające, spacerowanie po kabinie, jeśli jest to możliwe
przyjmowanie jak najwięcej ilości płynów (unikać nadmiernego spożycia alkoholu)
ostrożne stosowanie srodków uspokajających i pigułek nasennych
Kategoria 2 - umiarkowane ryzyko
oprócz ogólnych środków (patrz Kategoria 1)
- specjalne pończochy uciskowe (kompresja klasa I)
- Dla pasażerów z niewydolnością żylną wskazane jest, aby nosili odpowiednie pończochy
uciskowe
- w szczególnych przypadkach, takich jak ciąża, należy rozważyć stosowanie heparyn drobnocząstkowych
(patrz kategoria 3)
Kategoria 3 - wysokie ryzyko
oprócz ogólnych środków (patrz kategoria 1) i pończoch uciskowych (patrz kategoria 2), należy
rozważyć stosowanie heparyn drobnocząstkowych w następujący sposób:
- aplikacja podskórna tuż przed wylotem
- raz na dobę
- przed każdą podróżą istnieje wysokie ryzyko wystąpienia zakrzepicy (patrz kategorie ryzyka)
Środki zapobiegawcze
W czasie podróży należy przyjmować jak najwięcej płynów takich jak woda mineralna i źródlana, napoje orzeźwiające, herbata ziołowa. Zaleca się przyjmować od jednego do dwóch litrów - w zależności od długości lotu. Należy unikać nadmiernego spożycia kawy, czarnej herbaty i alkoholu, jako że te napoje odwadniają organizm.
Ćwiczenia na pokładzie - ćwiczenia zazwyczaj aktywują mięśnie, które przyspieszają przepływ krwi w żyłach. Noś luźne, wygodne ubranie, aby uniknąć ograniczenia przepływu krwi. Skorzystaj z ćwiczeń rozciągających. Siedząc, rób ćwiczenia nóg. Co jakiś czas ćwicz mięśnie nóg i zrelaksuj mięśnie ud i łydek. Zrób masaż nóg.
Rekomendujemy pończochy uciskowe kategorii 1-2 nawet jeśli jest małe ryzyko wystąpienia zakrzepicy. W więkoszości przypadków, podkolanówki są wystarczające. Należy pamiętać, że opinia biegłego jest tu absolutnie konieczna. Materiały o niskiej jakości lub źle dopasowane do kolana nie są zalecane!
W zależności od schorzenia, zaleca się specjalne skarpety na łydki lub skarpety innej kategorii.
Leki poprawiające przepływ krwi - zazwyczaj heparynę drobnocząsteczkową można wstrzykiwać podskórnie w tkankę tłuszczową brzucha lub uda.
Lekarz powinien poinstruować pasażera jak samodzielnie wstrzykiwać lej i o ewentualnych skutkach ubocznych i przeciwwskazaniach.
Dodatkowe informacje są dostępne na wszystkich rejsach długodystansowych Austrian Airlines na specjalnym kanale wideo, który zawiera wskazówki dot. określonych ćwiczeń fizycznych.